Er is tegenwoordig een enorm aanbod van gratis plugins. Maar welke moet je kiezen? Muziekproductie maakt een selectie.

 

EQ

 

TDR Nova v2

De TDR Nova is een equalizer. Maar niet je gemiddelde EQ, want het betreft hier een parallel werkende, dynamische EQ. Naast 'gewoon' EQ-en kun je met de NOVA per band een drempel instellen. Pas als het signaal boven die drempel uitkomt, gaat de EQ ingrijpen. Precies zoals je dat ook met een multibandcompressor kunt doen (zie hier het artikel daarover). Voordeel van de NOVA is, dat hij zich iets eenvoudiger laat instellen. En dat ie gratis is natuurlijk.

Windows/Mac VST, AU, AAX

windowsmac vst auaax


Compressie

 

OTT

Xfer Records OTT. Steve Duda brengt plugins uit onder de naam Xfer-Records. Het merk is gespecialiseerd in plugins voor electronische muziek, en het heeft al een paar moderne klassiekers op z'n naam staan, waaronder Serum en LFO-Tool. Het gratis OTT is een multibandcompressor, bedoeld om een signaal compleet Over-The-Top te jagen. Mocht je voor een bepaald instrument op zoek zijn naar sound, dan geeft OTT misschien net even het sausje dat je met geen enkele andere plugin kunt bereiken.

Windows/Mac VST, AU, AAX

windowsmac vst auaax

 

 Vladg Molot

Veel meer vintage dan de Vladg Sound Molot wordt het niet. Het is bepaald niet het eenvoudigste te bedienen apparaat en ook niet het meest transparant klinkende. Maar wie de moeite neemt om er even mee te experimenteren en eraan te wennen wordt beloond, want het ding heeft echt 'sound'.

Windows/Mac VST, AU.

windowsmac vst au

 

 

Klanghelm MJUCjr v2

Klanghelm MJUC jr. Deze vari-mu compressor is het kleine, gratis broertje van de MJUC, en is geïnspireerd op de beroemde Fairchild 670 compressor. Dat apparaat is sinds 1951 al een favoriet voor zo ongeveer elke toepassing: van drums, bas en vocals tot mastering. Meer bijzonderheden over de Fairchild lees je in het boek 'Muziekproductie'.

Windows/Mac VST, AU, RTAS, AAX.

windowsmac vst auaax

 

 

 Roughrider v2

Audio Damage Roughrider. Een persoonlijke favoriet voor het (parallel-) compressen van drums. Met de compressieknop helemaal naar rechts, heeft het apparaat een compressieverhouding van 1000:1.

Windows/Mac VST, AU.

windowsmac vst au

 

Bittersweet 

Flux Bittersweet. Dit is een 'transientshaper': een gespecialiseerde plugin om meer of minder attack aan bijvoorbeeld drums te geven. Met eigenlijk maar één knop. Hoewel SPL's 'Transient Designer' op dit gebied de standaard is, heeft Bittersweet het voordeel dat hij ook in M/S-mode kan werken. Hierdoor kun je bij het masteren bijvoorbeeld bassdrum en snare (die in de mix meestal in het midden gepand staan) meer attack geven, terwijl de stereo signalen (koortjes, effecten en cymbals) ongemoeid blijven. Meer toepassingen voor transiëntshapers lees je in het boek 'Muziekproductie'.

Windows/Mac VST, AU, RTAS, AAX.

windowsmac vst auaax

 

 

MetricHalo thumb v2 

Metric Halo Thump: Heeft je bassdrum, snare of tom te weinig (of zelfs geen) laag? Met 'Thump' kun je door middel van twee oscillatoren kunstmatig laag toevoegen en zodoende een slechte opname redden. De verfijning voor het instellen van een plugin als Thump lees je in het boek 'Muziekproductie'.

Windows/Mac 32bit/64bit VST, AU, AAX.

windowsmac vst auaax

 

Saturation - Distortion

 

Mercuriall v2
Mercuriall TSC: 808 is niet alleen het typenummer van de legendarische drumcomputer van Roland, maar ook het officiële typenummer van een legendarisch gitaarpedaal. We hebben het hier over de Ibanez TS808 Tubescreamer. Een vervelend bij-effect van veel vervormingsapparaten is dat je snel laag kwijtraakt. Daarvoor bedacht Mercuriall de 808-Mod schakelaar. Door in Mod-stand te werken, blijft het laag beter overeind (zolang 'Drive' minimaal staat). De koppeling van de TSC aan die andere oude bekende van Roland, de TB303, levert een klassieke combinatie op. De 303 gaat dan echt gieren!

Windows/Mac VST, AU, AAX

windowsmac vst auaax

 

krush

Tritik maakt goedklinkende plugins; zo is Echorus naar mijn mening een van de beste chorus-plugins. Krush zit in een heel andere hoek, want het is een bitcrusherplugin. Bijzonder aan deze bitcrusher is dat je parameters als 'drive', 'crush' en 'dwsp' (oftewel 'downsampling') kunt moduleren met een LFO. Desgewenst gesynct aan tempo. Met de Dry/Wet sliders kun je het effect heel comfortabel inmixen.

Windows/Mac VST, AU, AAX

windowsmac vst auaax

 

Fuzzplus

 

Alweer een simpele, maar goede plugin van Audio Damage. De kleur van de vervorming van Audio Damage Fuzzplus 3 is bijzonder aangenaam. Mochten er door de vervorming teveel boventonen in het signaal ontstaan, dan kun je die met een Lopassfilter verzwakken. Mag het nog wat wilder, dan kun je feedback toevoegen. De instellingen uit het screenshot vind ik zelf  goed werken in een parallelbus voor drums. Die worden daar net iets 'hotter' van, en krijgen meer sustain. Hoewel vervorming een onmisbaar ingrediënt is voor de gemiddelde popproductie, is het ook oppassen geblazen. Voordat je het weet klinkt je mix gemeen en is er geen dynamiek over. Hoe je dit kunt voorkomen, lees je in het boek 'Muziekproductie'.

Windows/Mac VST, AU, AAX

windowsmac vst auaax

 

 

Softube Saturation Oneknob v2
Softube Saturation Knob: Wat betreft 'analog modeling' hoort Softube bij de absolute top. Dit Zweedse bedrijf licenseert zijn technologie dan ook aan de grootste namen in de industrie, zoals Avid en Universal Audio. Saturation Knob is niet gebaseerd op een specifiek hardwareapparaat, maar is een 'digital original'. Met slechts een (ok, twee) knoppen kun je een signaal subtiel opwarmen of zelfs een randje geven. Een persoonlijke favoriet.

Windows/Mac VST, AU, AAX

windowsmac vst auaax

 

 

voxengo tubeamp v2

Voxengo Tube Amp: Deze plugin imiteert het gedrag van oude pre-amps van buizenmicrofoons. De vervorming varieert van mild tot fuzzy. Er is een lopassfilter om een lagere kwaliteit buis te simuleren en een outputstage met extra overdrive.

Windows/Mac VST, AU.

 windowsmac vst au

 

 

Spectrumanalysers

 

Hoewel je nooit op basis van een plaatje alleen moet gaan EQ-en of de mix aanpassen, kan een spectrumanalyser van onschatbare waarde zijn in muziekproductie. Bijvoorbeeld om fouten te voorkomen bij opname, om exact het juiste laag in een mix te fabriceren, of om een goede tonal balance in een master te maken. Daarvoor is het nodig dat je het plaatje van een spectrumanalyser leert 'lezen': in het boek 'Muziekproductie' lees je hoe.

Welke gratis spectrumanalysers zijn aan te raden? Wie met Logic Pro werkt, zit wat mij betreft goed: de bijgeleverde 'Multimeter' heeft van alle software spectrumanalysers het mooiste en duidelijkste display. Een belangrijk voordeel vind ik  dat het een bargraph display is in plaats van een curved display. Werk je niet met Logic, dan zijn er gelukkig goede alternatieven.

Voxengo Span v2

Voxengo Span: van de curve displays is dit een van de betere. Als je met de muis over de golf beweegt zie je exact bij welke frequentie je bent.

windowsmac vst auaax

MAnalyzer02

Manalyzer van Melda Production. Voordeel van deze plugin is dat je de weergave op werkelijk elk detail kunt aanpassen. Manalyzer zit in een bundel met allerlei andere nuttige en gratis plugins.

windowsmac vst auaax

 

Utility

bx solo

Brainworx bx_solo. Misschien niet heel sexy, maar wel handig. Want hoe vaak wil je niet links en rechts omdraaien in een stereokanaal? Of solo luisteren naar alleen links of rechts? Ook kun je met bx_solo met één knop de stereobreedte van een signaal aanpassen.

Windows/Mac VST, AU, RTAS, AAX.

windowsmac vst auaax 

 

Effecten

 

izotope vinyl

Izotope Vinyl: Heb je je instrumenten mooi opgenomen in 32bit/384KHz? Dan wordt het nu tijd om ze lofi te maken met Vinyl. Vinyl voegt het 'wear & tear' karakter van oude stoffige platen aan je opnames toe. Met de 'Spin-Down' knop kun je dan juist weer modern zijn.

Windows/Mac VST, AU, RTAS, AAX.

 windowsmac vst auaax

 

Mastering

 

TDR SlickEQ brown v2

TDR VOS SlickEQ: Naast instrumenten, kun je met SlickEQ ook prima een mix of master te lijf gaan. Het is een karakter-EQ, met English, American, German en Soviet EQ modellen aan boord. Hoewel sommige andere EQ's dat tegenwoordig ook hebben, gaat SlickEQ een stap verder door verschillende typen outputsaturation te bieden. Daarmee kun je het geluid subtiel opwarmen. Een laatste handige functie die je normaal gesproken niet op vintage-EQ ziet, is de 'Auto Out Gain'-knop. Dit lijkt misschien een detail, maar wie wil z'n instellingen nu niet op hetzelfde volume vergelijken? 

Windows/Mac VST, AU, AAX

windowsmac vst auaax

 

TDR Kotelnikov v2

TDR Kotelnikov: Het wordt steeds leuker in de wereld van de gratis plugins. Zelfs een gespecialiseerde processor als een masteringcompressor hoeft niets meer te kosten. De Kotelnikov is gemaakt voor wat je bij mastering meestal wilt: namelijk 'onder de radar door vliegen'. Voor een zoveel mogelijk onhoorbare werking, kun je op dit apparaat aparte instellingen maken voor de releasetijd op snelle pieken en op langzamere signalen. En hij heeft een hipassfilter aan boord, zodat de compressor minder snel dichtslaat op het laag. Ook verfrissend: Kotelnikov probeert nu eens niet een bekende klassieker te imiteren. Hij 'is' het origineel, zoals de fabrikant zegt. In het boek 'Muziekproductie' lees je precies hoe je compressie toepast bij het masteren.

Windows/Mac VST, AU, AAX

windowsmac vst auaax

 

LVC ClipShifter v2

LVC Audio ClipShifter: Heb je al alles in het werk gesteld om de hardste mix te maken door middel van compressie en limiting, maar is het nog niet genoeg? Met Clipshifter kun je  de laatste paar dB uit je master halen met behulp van waveclipping. Waveclipping heeft als voordeel ten opzichte van limiting dat het proces plaatsvindt zonder attack en release. Een waveclipper vertoont dus niet de pompeffecten van compressors of limiters, maar haalt de top van de golfvorm af. Dat heeft als bijkomend voordeel dat er een klein beetje hoog in het signaal komt. De gratis versie van ClipShifter doet het al prima, met de betaalde versie krijg je er professionele opties bij als oversampling. In het boek 'Muziekproductie' vind je alle trucs om je master zo hard mogelijk te maken, zonder de vervelende bijverschijnselen.

Windows/Mac VST, AU, RTAS, AAX.

windowsmac vst auaax