De Loudness War is nu al een jaar of 20 bezig en, hoewel er door de jaren heen een handjevol producers en artiesten is geweest dat er niet aan meedeed, zijn er inmiddels signalen dat veel professionals de wedloop een beetje moe beginnen te worden. Wat zijn de laatste ontwikkelingen? En, wat moet je doen om je muziek goed te laten klinken op de radio?

Hoe zit het ook alweer?

Hardere mixen zijn mogelijk gemaakt door steeds meer geavanceerde apparatuur en uitgekiende technieken. De introductie van de Solid State Logic mengtafel, begin jaren ’80, heeft zeker ook bijgedragen aan toenemende volumes; deze mixer had namelijk voor het eerst op elk kanaal een compressor. En één op de mixbus.
Doordat compressie tegenwoordig wordt toegepast met software, kunnen er in de mix opeens een oneindig aantal compressors worden ingezet. Het gebruik wordt alleen nog maar beperkt door de hoeveelheid rekenkracht in de computer. Dit heeft geleid tot wat we noemen: de Loudness War.

De voordelen van een harde master zijn evident: er ontstaat opwinding, urgentie, compactheid en aandacht. Waar een mix op normaal volume in de speakerkast lijkt te blijven rondzoemen, komen harde mixen naar de luisteraar toe. Zeg, halverwege de speakers en onze oren.

”Popmusic should be loud, that’s fun”

De tegenbeweging

Zacht op de achtergrond kan een platte mix fantastisch klinken. Doordat je elk afzonderlijk element in de mix kunt horen, klinkt het liedje compleet, energiek en uitnodigend. Zodra je echter uit enthousiasme en nieuwsgierigheid het volume opendraait, zul je bij de typische oorlogsslachtoffers niet beloond worden. De platgeslagen mix blijkt geen punch te hebben, niet open te klinken, pijnlijk te zijn voor de oren en vermoeiend om naar te luisteren. Die negatieve aspecten komen eerder naar voren op een beter afspeelsysteem. Bovendien, als er geen zachte noten meer in de muziek zijn, zullen de harde noten niet meer opvallen.

LuFS

Een belangrijke steun in de rug van de tegenbeweging is de introductie van een nieuwe eenheid om volume te meten: de LuFS. LuFS staat voor 'Loudness Units relative to Full Scale'. Het is een intelligente manier om het door mensen waargenomen volume van muziek (de ‘perceived loudness’) in een getal uit te drukken, de ‘LuFS-tag’. Deze waarde wordt opgeslagen in de audiofile.

De bedoeling is dat alle beschikbare muziek zo’n tag krijgt, en dat muziekplatforms, omroepen en zenders vervolgens afspreken om het totaalvolume van muziek omlaag te brengen. 

Met een lager totaalvolume, is er aan de bovenkant plotseling ruimte voor kortdurende, harde pieken. Het platlimiten van muziek heeft dan dus geen zin meer. Sterker nog, platgecompressede muziek zal in dat systeem sléchter klinken.

WLM v2

Waves WLM meter 

De vrede is getekend
De belangrijkste online-platforms hebben min of meer afstand genomen van de Loudness War. Zo werkt YouTube inmiddels volgens de -13 dB LuFS-norm. Alle video’s worden gescreend op perceived loudness, en het volume ervan wordt aangepast. In Apple iTunes zat altijd al ‘Soundcheck’, maar die norm is nu ook gaan gelden voor iTunes Radio. Apple hanteert -16 dB LuFS als standaard. In Spotify moet je bij de voorkeuren eerst de functie ‘Set the same volume for all tracks’ aanzetten. Daarna zal muziek worden afgespeeld op een volume van -11 dB LuFS.

”waarschijnlijk vervalt binnenkort elke reden om muziek nog helemaal plat te compressen

Veel popmuziek wordt nog steeds hard, of zelfs zo hard mogelijk geproduceerd. Als je als band of producer wilt meedoen aan de Loudness War, dan heeft dat dus alleen nog zin voor muziek die consumenten kopen op CD, of als file aanschaffen via een online store. Aangezien de laatste dagen van de CD zijn geteld, en muziek steeds meer ge-streamed wordt, vervalt binnenkort elke reden om muziek nog plat te compressen.

Het is jammer dat de grote online muziekleveranciers met verschillende normen werken, maar in ieder geval kunnen we de Loudness War zo langzamerhand beëindigd verklaren!

Loudness kun je meten door middel van software van: TC-Electronic, Nugen, en Waves (WLM-meter). Logic geeft sinds versie 10.2 een LuFS aanduiding in de ‘Multimeter’.

 

Wat moet je doen om je muziek goed te laten klinken op de radio?

Antwoord: een mix maken waar nog dynamiek in zit. Een signaal kan maar een bepaalde hoeveelheid compressie verdragen, anders verdwijnen de individuele transiënten uit het signaal en gaat er punch verloren. Als je je mix al flink hebt gecomprest zal de (meestal zware) compressie van het radiostation ervoor zorgen dat het laatste restje punch verdwijnt, en er een platte, 'fuzzy' pannekoek overblijft. Dit terwijl het volume van die pannekoek nauwelijks hoger is dan dat van een mix die nog enigszins dynamisch is.