Door compressie en limiting is popmuziek door de jaren heen steeds harder geworden. De race voor het hoogste volume, oftewel 'Loudness War', is nu alweer een jaar of 25 aan de gang. Hoe is het zo gekomen, en wat is de huidige stand van zaken? Wat moet je doen om je muziek goed te laten klinken op de radio?

Hoe zit het ook alweer?

Hardere mixen zijn mogelijk gemaakt door geavanceerde apparatuur en uitgekiende technieken. De introductie van de Solid State Logic mengtafel, begin jaren ’80, heeft zeker bijgedragen aan het toenemende volume; deze mixer had namelijk voor het eerst op elk kanaal een compressor. En één op de mixbus.
Doordat compressie tegenwoordig wordt toegepast met software, kunnen er in de mix opeens een oneindig aantal compressors worden ingezet. De hoeveelheid compressie wordt alleen nog maar beperkt door de hoeveelheid rekenkracht in de computer.

Afgezien van het fun-aspect van harde muziek, heeft een harde master grote voordelen: er ontstaat opwinding, urgentie, compactheid en aandacht.

”Popmusic should be loud, that’s fun”

Zacht op de achtergrond kan een platte mix fantastisch klinken. Doordat je elk afzonderlijk element in de mix kunt horen, klinkt het arrangement heel compleet. Dat is een voordeel op kleine speakers en in lawaaiige omgevingen, zoals in shopping malls, restaurants en bij het stofzuigen. Zodra je echter uit enthousiasme en nieuwsgierigheid het volume opendraait, wordt je echter niet beloond. De platgeslagen mix blijkt geen punch te hebben, niet open te klinken, pijnlijk te zijn voor de oren en vermoeiend om naar te luisteren. Bovendien, als er geen zachte noten meer in de muziek zijn, zullen de harde noten geen indruk meer maken.

LuFS

Veel professionals zijn de volumecompetiie zat geworden. Zij prefereren een goed geluid boven een hoog volume. Als muziek zacht is, dan zal de luisteraar z'n volumeknop verder opendraaien, zo redeneren zij. Een belangrijke steun in de rug van deze tegenbeweging is de introductie van een nieuwe eenheid om volume te meten: de LuFS. LuFS staat voor 'Loudness Units relative to Full Scale'. Het is een intelligente manier om het door mensen waargenomen volume van muziek (de ‘perceived loudness’) in een getal uit te drukken. Dit noemen we de ‘LuFS-tag', deze wordt opgeslagen in de audiofile.

Sinds 2016 streamen belangrijke muziekplatforms zoals Spotify, YouTube en Apple Music muziek op een lager volume. Bij een lager totaalvolume, mag muziek weer dynamisch zijn, en is er aan de bovenkant plotseling ruimte voor kortdurende, harde pieken. Het platlimiten van muziek heeft dus geen zin meer, en platgecompreste muziek zal in dat systeem sléchter klinken.

WLM v2

Waves WLM meter 

De vrede is getekend
Elk platform heeft z'n eigen standaard. YouTube video's worden op -13 dB LuFS gestreamd, Apple werkt op -16 dB LuFS en Spotify hanteert -14 dB LuFS. In Spotify moet je trouwens bij de voorkeuren wel eerst de functie ‘Set the same volume for all tracks’ aanzetten.

”binnenkort vervalt elke reden om muziek nog helemaal plat te compressen

Als je als band of producer wilt meedoen aan de Loudness War, dan heeft dat dus alleen nog zin voor muziek die consumenten kopen op CD, of als file aanschaffen, via bijvoorbeeld een online store. Het vreemde is dat ondanks de nieuwe standaard, popmuziek nog steeds (kei) hard wordt gemixt en gemasterd. Een verklaring daarvoor vind je in het boek 'Muziekproductie'. Ook lees je hoe je je mix hard kunt maken, met zo min mogelijk negatieve bij-effecten.

Loudness kun je meten door middel van software van: TC-Electronic, Nugen, en Waves (WLM-meter). Logic geeft sinds versie 10.2 een LuFS aanduiding in de ‘Multimeter’-plugin.

 

Wat moet je doen om je muziek goed te laten klinken op de radio?

Een signaal kan maar een bepaalde hoeveelheid compressie verdragen, anders verdwijnen de transiënten uit het signaal en gaat er punch verloren. Als je je mix al flink hebt gecomprest zal de (meestal zware) compressie van het radiostation ervoor zorgen dat het laatste restje punch verdwijnt, en er een platte, 'fuzzy' pannekoek overblijft. voor de radio is het daarom beter om nog een beetje dynamiek in de mix over te laten