Perfectie in popmuziek is saai, het zijn de gebreken die identiteit geven. Of je nu klassieke EQ’s, tapemachines, oude typen galm, buizencompressors, en buizenmicrofoons neemt; voor bijna elk belangrijk studioapparaat wordt oude apparatuur vaak nog steeds als superieur ervaren. Da’s gezien de stand van de techniek en alle moderne ontwikkelingen, op z’n minst opmerkelijk te noemen. Wat is nu eigenlijk de reden dat er in de studio nog zoveel gebruik wordt gemaakt van die ruizende, vervormende, en niet lineaire bakken?

1. De sound van klassieke apparatuur is in ons collectieve bewustzijn gaan zitten. Of je nu een Stratocaster, een Linn- of 808-drumcomputer, of een EMT140 plaatgalm neemt: het geluid ervan is onlosmakelijk verbonden met de grote popklassiekers. Iedere keer als we zo’n geluid horen, zal het voelen als ‘thuiskomen’.

2. Oude apparaten zijn een beproefd recept voor een goed geluid, en geven daardoor vertrouwen aan zowel artiest als engineer. Ook als snelheid gewenst is, is het fijn als je blindelings naar een vintageapparaat kunt grijpen; waarschijnlijk zal dat nooit een slecht resultaat opleveren.

”Perfectie in popmuziek is saai, het zijn de gebreken die identiteit geven

3. Vintageapparatuur geeft niet-lineaire afwijkingen. Dat kan een geluid juist net even interessant maken. Perfectie is saai, identiteit is wat we zoeken.

Een goed voorbeeld van een vintageapparaat dat na 65 jaar (!) eigenlijk alleen nog maar populairder is geworden is de Pultec EQP-1A.

Pultec EQP-1A

Deze buizen-EQ werd al in 1951 op de markt gebracht. Dat was hetzelfde jaar dat Les Paul door middel van sound on sound 24 verschillende instrumenten opnam op een 3-sporen recorder.

In tegenstelling tot de meeste moderne EQ’s is de Pultec een passieve EQ. Passieve EQ’s hebben vanwege een afwijkend elektronisch ontwerp een ander klankkarakter dan actieve EQ’s.

Pultec EQP1 v2

Pultec EQP-1A (Universal Audio). De linker sectie is voor het laag. In de middelste sectie kun je het hoog boosten, en in het rechter gedeelte kun je het hoog op drie verschillende frequenties verzwakken.

 

”Happy birthday, old one!”

De Pultec is nog steeds dé EQ om zo ongeveer elk denkbaar instrument te lijf te gaan. En je kunt EQ-en in grote hoeveelheden, zonder veel negatieve bij-effecten. Deze EQ is ook standaardapparatuur bij masteringstudio’s. Door op 10KHz-16KHz een paar dB te boosten kun je een mix net even dat beetje extra ‘air’ geven. Dat klinkt anders dan dat je het met een reguliere (actieve) EQ zou doen.

Een bijzonderheid aan het apparaat is dat je basfrequenties tegelijkertijd kunt versterken en verzwakken. Gek genoeg heffen die twee instellingen elkaar niet op zoals bij een 'normale' (actieve) EQ zou gebeuren. Bij de Pultec zal er zowel laag worden versterkt, als laagmid worden verwijderd! Gehoormatig verplaats je daarmee de focus van het laag naar een lager gelegen gebied. Heel effectief op bassdrum of bas.

De Pultec EQP1-A wordt in software nagebootst door onder andere Universal Audio, de Waves PuigTec EQP1A, de iKMultimedia T-Racks P-EQ 1A, de Softube PE1C, en de Overtone PTC-2A.
Mocht je voor hardware willen gaan dan maakt Warm Audio de goedkoopste optie: de EQP-WA.